Sevgili okurlarım, çok zor zamanlardan geçiyoruz, hem de çok zor zamanlardan geçiyoruz.
Uzun bir süreden beri güney sınır komşumuz olan Suriye’de iç karışıklıklar vardı. Uzun süre devam etti olaylar. Oradan yaklaşık 10 milyon kişinin geldiği söyleniyor.
Şimdi de doğudaki sınır komşumuz İran’da durumlar karışık. “Terörist devlet” olarak nitelendirilen İsrail füzelerle vurmaya başladı İran’ı.
İran da doğal olarak karşılık verdi.
Daha sonra da Amerika Birleşik Devletleri vurdu İran’daki tesisleri. Taa 10 bin kilometre uzaktan kalktı uçaklar, havada yakıt ikmali yaparak 17 saatte geldi İran’ı bombaladı ve ülkesine döndü.
Daha önce de “rejimi değiştireceğiz, demokrasi getireceğiz” diyerek Irak’a saldırmıştı Amerika. Kimse “Irak’ın rejiminden sana ne” demedi, orayı böldü parçaladı.
Şimdi sıra İran’a geldi.
Daha önce devrilip yurt dışına kaçarak orada vefat eden eski İran Şahı’nın oğlunun ülkesinin başına getirileceği konusu konuşuluyor internet ortamında.
Amerika’nın başında bir dengesiz adam var. Önce “düşüneceğim” dedi, daha sonra “henüz karar vermedim” diye beyanat verdi. Ama bir sabah aniden uçaklarını gönderiverdi.
Şimdi bu yazıyı yazmaya başlamadan önce yaptığım araştırmada “Meclis’ten ve Senato’dan onay almadan yurt dışında askeri harekat yapmaktan” suç duyurusunda bulunulmuş. Görevden alınması talep edilmiş.
Daha önce dünyanın en güçlü ülkesine başkanlık yapmıştı. Koskoca Amerika başka adam bulamadı mı da tekrar seçti bu dengesiz adamı anlamak mümkün değil.
İran’daki savaş bizim için çok önem taşıyor. Hem önem taşıyor, hem de tehlike arz ediyor.
Birincisi; sınır komşumuz…
İkincisi; oradan gelme ihtimali olan yeni mülteci kabul edecek durumda değiliz, zaten kötü olan iyice çöker. Gerçi İran halkı bir tehlike durumunda ülkesini bırakıp kaçacak bir karakterde görünmüyor ama yine de dikkatli olmalıyız.
Üçüncüsü; biz enerji ihtiyacımızı, yani petrol ihtiyacımızın büyük bir bölümünü İran’dan alıyoruz. Bu savaş nedeniyle hem petrol gelmesi zorlaşır, hem de petrol fiyatları büyük bir ihtimalle aniden çok yüksek noktalara çıkar. Bu da yine kötü olan ekonomimizi daha da kötüleştirir.
Bu durumda ne yapılması gerekir?
Rahmetli İsmet İnönü’nün yaptığını yapmak gerekir diye düşünüyorum. Akıllı bir dış politika ve kurnaz bir diplomasi uygulayarak zamanında tüm ülkeleri içine alan İkinci Dünya Savaşı’na ülkemizi sokmamıştı. Biz de bir çatışmanın içinde olmamanın gayreti içinde olmalıyız.
Ama haberlerde izlediğime göre iktidar hemen sınırımızdaki, amiyane tabiri ile burnumuzun dibinde yaşanan bu olaylardan adeta haberi yokmuş gibi muhalefete çatmakla meşgul. Ana muhalefet liderine “etkin pişmanlıktan faydalan” diyor.
Neyinden pişman olacaksa artık bilmiyorum ama bir yandan “dışarda durumlar karışık, iç cepheyi güçlendirelim” derken bir yandan da hiçbir suç delili olmamasına rağmen belediye başkanlarını ve çalışanlarını tutukluyor.
Dış cephemizde durumlar bu kadar karışıkken Dışişlerimizde akıllı politikalar uygulamalıyız. Diplomasi öyle bir anda olacak bir şey değildir bence. Önce eğitim gerektirir. Sonra deneyim gerektirir. Diplomatlarımız mesleğe ilk basamaktan başlayıp adeta bir merdiven gibi basamakları tek tek çıkarak konsolos oluyorlar, başkonsolos oluyorlar, elçi oluyorlar, büyükelçi oluyorlar. Hemen bir eski bakanı “büyükelçi” yapmakla diplomasinin yürütülmesinin zordur.
Ülkemizin kurtarıcısı, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün çizdiği yoldan gider, onun “Yurtta barış, dünyada barış” ilkesini rehber edinirsek en güvenli politikayı uygulamış oluruz.
Bu nedenle son söz olarak:
Ülke çıkarlarını düşünerek “Aman dikkat!” daha akıllı dış politika yönetilmeli diyorum.